Vanaf welke hoogte is valbeveiliging verplicht?
Kennisartikel

Vanaf welke hoogte is valbeveiliging verplicht?

icon-timer
4
minuten leestijd

Valgevaar is een van de meest voorkomende oorzaken van een arbeidsongeval. Op een werkplek waar het gevaar bestaat om van hoogte te vallen, moet een werkgever maatregelen nemen.

Als er gewerkt wordt op een plek waar valgevaar aanwezig is, moeten er maatregelen genomen worden om het gevaar zo klein mogelijk te maken. Bijvoorbeeld door een hek of leuning te plaatsen. Er is in elk geval sprake van valgevaar bij aanwezigheid van risico verhogende omstandigheden zoals openingen in vloeren of als iemand meer dan 2,5 meter omlaag kan vallen. Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn altijd noodzakelijk als collectieve voorzieningen voor valbeveiliging onvoldoende mogelijk zijn.

Wat zijn de risico’s van werk zonder valbeveiliging

Valbeveiliging wordt gebruikt om verwondingen door vallen te voorkomen. Een val kan overal gebeuren, ook als er gewoon op de grond gewerkt wordt. Maar in het algemeen geldt dat als de werkplek hoger is, het risico van een val toeneemt. Ook maakt het uit wat er onder de werkplek is. Of je op een glasplaat, een betonnen dak, op de weg of in het water valt maakt uit voor wat de gevolgen van een val zijn.

Werken op hoogte brengt verschillende risico’s met zich mee. De meest voorkomende risico’s vallen onder de categorieën:

  • vallen van hoogte
  • vallen door de opening van een werkvloer
  • getroffen worden door een vallend voorwerp
  • een mogelijk langere vluchtweg bij calamiteiten

Voordat werknemers op hoogte mogen werken, moeten werkgevers de volgende vragen beantwoorden:

  • Is het mogelijk het werk niet op hoogte uit te voeren?
  • Kan het risico om te vallen vermeden worden?

Als het antwoord op deze vragen 'nee’ is, moet de werkgever de nodige maatregelen nemen om de veiligheid en gezondheid van werknemers te beschermen.

Veiligheidsgrens: 2,50 meter

Vanaf 2,50 meter spreekt men van werken op hoogte. Dan zijn er aanvullende maatregelen ter voorkoming van valgevaar nodig. 
Bij werk op een hoogte van minder dan 2,50 meter is valbeveiliging ook verplicht wanneer er boven een ondergrond gewerkt wordt waar extra risico’s aan verbonden zijn, bijvoorbeeld bij werken boven water, op verkeerswegen of nabij uitstekende delen. 

Valgevaar dient altijd – bij elke hoogte – in een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) te worden meegenomen als een potentieel risico. Artikel 3.16 van het Arbobesluit geeft de aanvullende regels die gelden bij valgevaar.

Verschillende maatregelen op het gebied van valbeveiliging 

Belangrijk is dat er aandacht is voor de risico’s van werken op hoogte en het valgevaar. De werkplek opgeruimd houden is essentieel. Valpartijen kunnen makkelijk ontstaan doordat afval is blijven liggen, gereedschap rondslingert of materialen ‘even’ in de looproute zijn opgeslagen. 

Voor risico's bij vallen blijken het opruimen van materialen en het hebben van aandacht voor de risico’s het belangrijkste preventiemiddel. Dit behoort dan ook een onderdeel te zijn van werkinstructies en veiligheidsplannen.

Arbeidshygiënische strategie

Als er op hoogte gewerkt moet worden, zijn volgens de arbeidshygiënische strategie (een hiërarchisch stelsel van beheersmaatregelen voor risico’s) de volgende niveaus van beveiliging mogelijk:

  • Een werkplek moet bij voorkeur permanent worden aangepast door bijvoorbeeld vaste balustrades of leuningen te plaatsen.
  • Er moeten tijdelijke voorzieningen worden getroffen, zoals steigers of verplaatsbare dakrandbeveiliging. De organisatie dient erop gericht te zijn valgevaar als continu actief risico te beschouwen.
  • Tijdens een bouwproject moeten zo snel mogelijk vaste trappen worden geplaatst
  • Wanneer collectieve voorzieningen niet mogelijk blijken, dan is persoonlijke valbeveiliging noodzakelijk.

Persoonlijke valbeveiliging

Als persoonlijke valbeveiliging nodig is worden de volgende risico's weggenomen:

  • Vallen van hoogte
  • Abrupt breken van de val (klap)
  • Afknelling door vallijn

Valbeveiliging moet uit drie onderdelen bestaan:

  • Een vast en stevig bevestigingspunt voor de beveiligingskabel
  • Een harnas dat de medewerker via een kabel verbindt met het bevestigingspunt
  • Een valstopapparaat of valdemper

Hoe moet er worden omgegaan met valbeveiliging

Valbeveiliging moet altijd volgens de instructies van de fabrikant gebruikt worden. Let hierbij ook op de veroudering van het materiaal en op de levensduur zoals de fabrikant die vermeld heeft.  

De werknemer moet overleggen met de werkgever over de ergonomie van de beschermingsmiddelen.  Als een harnas door meerdere personen gebruikt wordt, is het extra belangrijk om steeds te controleren of het geschikt is voor gebruik door de betreffende persoon. Het moet passen bij de lengte en het gewicht van de gebruiker. Een extra aandachtspunt bij het gebruik door meerdere personen is dat er voor een goede hygiëne gezorgd moet worden. 

Ook is het belangrijk dat de voorschriften over onderhoud, reiniging en vervanging van het persoonlijk beschermingsmiddel goed opgevolgd worden. Dat geldt natuurlijk ook voor losse onderdelen als die bij het persoonlijk beschermingsmiddel horen.

Valgevaar is een van de meest voorkomende oorzaken van een arbeidsongeval. Op een werkplek waar het gevaar bestaat om van hoogte te vallen, moet een werkgever maatregelen nemen. Boven de 2,50 meter is dit wettelijk verplicht, maar ook onder de 2,50 meter moet de werkgever maatregelen treffen als er een risico is om te vallen.

Bron: https://www.arboportaal.nl/

Koninklijke Metaalunie, Mevas en Zilveren Kruis hebben gezamenlijk het Preventiefonds opgericht om werknemers en werkgevers in de metaalsector te helpen om de juiste preventieve middelen te gebruiken.  

Meld je vrijblijvend aan bij het Preventiefonds, wij nemen dan zo spoedig mogelijk contact met je op.

Belangrijkste punten
preventiefonds-plus-icon

Als er gewerkt wordt op een plek waar valgevaar aanwezig is, moeten er maatregelen genomen worden om het gevaar zo klein mogelijk te maken.

preventiefonds-plus-icon

Persoonlijke beschermingsmiddelen zijn altijd noodzakelijk als collectieve voorzieningen voor valbeveiliging onvoldoende mogelijk zijn.

preventiefonds-plus-icon

Valgevaar dient altijd, bij elke hoogte, in een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) te worden meegenomen als een potentieel risico.

preventiefonds-logo

Het Preventiefonds stelt passende preventiemiddelen en diensten beschikbaar aan werkgevers en werknemers in de metaalsector. Het doel is dat werknemers gezond en veilig aan het werk kunnen blijven, ook als ze langer moeten doorwerken.

Gratis aanmelden
icon-phone
085 065 6730
Ma - Vr, 08:30 - 17:00